ج. اما مردماني ديگر هم هستند كه تمايلات جنسي طبيعي و متعارفي دارند و مايل به برقراري رابطه جنسي نيز هستند،اما قادر نيستند شرايط آن را فراهم كنند. يا به دليل موانع مذهبي و فرهنگي،يا به دليل كمبود امكانات يا به هر دليل ديگري. معمولا اين افراد،مخصوصا اگر اين كشش را مدت زماني طولاني داشته اند و تمايلشان شديد باشد و نيز از لحاظ قدرت تفكر و تحصيلات در سطح مقبولي نباشند، رفتار هاي ناهنجاري از خود بروز داده و در برخي مواقع -- مانند هر دو گروه قبلي -- موجب هتك حرمت و آسيب رسيدن به ديگران مي شوند.

موضوعي كه من روي آن دست گذاشته ام آن قدر حساس و پيچيده است كه به سادگي نمي توانم نتيجه گيري كنم. اينك هم البته قصد نتيجه گيري ندارم. در اين موضوع نمي توان به صورت جهان شمول و كلي نتيجه گيري كرد. بررسي اين موضوع از فردي به فرد ديگر متفاوت است. اما من احساس مي كنم بايد نكاتي را در اين باره بيان كنم.

ما حس زيبايي شناختيمان را در بسياري از رفتارهايمان بروز مي دهيم. لباس هاي زيبا پوشيدن برايمان مهم است، تلاش مي كنيم غذاهايمان را تزيين كنيم -- با اينكه غذا خوردن ميان ما و حيوانات مشترك است --. تلاش مي كنيم بناهاي زيبا بسازيم و بسيار كارهاي ديگر هستند كه ما تلاش مي كنيم آن ها را « زيبا » انجام دهيم. چرا اين كار را در مورد ميل جنسي انجام ندهيم؟ چرا نبايد اين ميل را با زيبايي آميخت؟هر چند كه بسياري از انسان ها در گذشته و حال اين كار را كرده اند،چه در آثار هنري و چه در تفكر. اما اين ايده در سطح جامعه بايد بيشتر گسترش يابد. حتما راهي وجود دارد تا تجاوز نابود شود، حتما راهي هست كه دخترك هاي نوجوان و جوان ، زن ها، كودكان و انسان هاي ديگر به اجبار و به طور وحشيانه به اين كار مجبور نشوند. حتما راهي هست تا ديگر جنازه هاي دختر هاي فراري در حالي كه به شدت مورد آزار قرار گرفته اند گوشه و كنار خيابان ها پيدا نشود. حتما راهي هست كه كابوس هاي خاكستري لگد مال شدگان تمامي يابد. من سخت به اين موضوع مي انديشم كه چگونه مي توان اين ميل را در مسير زيبايي قرار داد؟ چگونه مي توان زيبا ارضا شد؟ اين ميل بايد به زيبايي و زندگي ختم شود، نه به زشتي و مرگ، حتما راهي هست.

اميدوارم از مطالبي كه نوشتم اين گونه برداشت نشود كه من موافق افسار گسيختگي ميل جنسي هستم. من به اين مي انديشم كه نگاه برخي از ما انسان ها نسبت به ميل جنسي بسيار بدوي است. ما اين ميل را در حد يك تمايل حيواني پست شناخته ايم. به اين فكر نكرده ايم كه اين تمايل باعث زيبا شدن وجود و زندگي ما شود. من به اين مي انديشم كه چگونه مي توان به تعادلي شكوه مند و زيبا دست يافت. خيال پرداز نيستم-- هر چند كه اگر باشم هم اشكالي نمي بينم --، اما فكر مي كنم از همه پتانسيل هاي واقعي و در دسترس براي نيل به اين هدف سود نجسته ايم.

                                آن چیز دیگر؟

                          و چیست

              آن جای دگر

     کجاست

اما

                   هر آن چه از من نیست

                                   ابطال

                                  و

                     بر اثبات هر آن چه دارم

                     پای می فشارم

                من

              و

زیستن چیزی دیگر است

                                           آدم ها

            به دنیای کسل وپژمرده ی

                        جان می سپارم

                                          کاغذ ها

                                       و

                          در میان این کتاب ها

                      من

                    و

زندگی جایی دگر است

زمین قطعه ای از بهشت است. همسری مهربان ، فرزندی دوست داشتنی ، وجودی مستحکم از ایمان و آرام.

این تمام چیزیست که می فهمی. حال می خواهی خودت انتخاب کنی ، عاشق دختر زیبایی می شوی ، اما تو همسر داری و دختری خردسال. در دوگانگی جنون آفرینی گرفتار شده ای ، جهان را داری می بینی. جنگ را ، کودکان گرسنه را ، دزدک نوجوان را ، زیبایی را می بینی ، اما این با آن زیبایی که برایت شرح داده بودند فاصله ها دارد. چه می کنی ؟ ناهمخوانی زیبایی ها خانواده ات را از هم می پاشد ، مادرت در بستر مرگ می افتد ، چه می کنی ؟ تو نمی بینی و نمی خواهی زیستن با انتخاب های دیگران را. تو چیزی دیگر می خواهی یا گمان می کنی که چیزی دیگر می خواهی. چه می کنی ؟ گام از جاده ی پیشین فراتر می گذاری ، همسرت تو را ترک می کند ، دخترک خردسالت را از تو دور می کنند ، چه خواهی کرد ؟ معیارها را شکسته ای ، گذشته ات را آتش می زنی ، گذشته ای که در چند کتاب و چند عکس مچاله شده است. می خواهی چه کنی ؟ خودت می خواهی باشی یا دیگران ؟ می خواهی با انتخاب های خودت زیست کنی یا با ساخته های ذهن دیگران ؟ همه از تو متنفر شده اند ، آخر چه خواهی کرد ؟

اما مجال برگزیدن و اندیشیدن دوباره از تو دریغ می شود.

تو دوباره نمی بینی. دنیا باز هم آرام می شود ، زمین باز هم قطعه ای از بهشت می شود.

معناسازان زندگی سخت در کارند. هر معنا ، گروهی را خوش آمده است : خدا ، دین ، عشق ، عرفان ، اندیشه ، پول ، قدرت ، رفاه ، لذت ، هم آغوشی با زیبایان ، رسیدن به محضر خدایان ، موسیقی ، فلسفه ، شعر و هزاران معنای دیگر که هر گروهی از مردمان دست یک یا چند معنا گرفته به زندگی مشغول اند. بر این معانی قصد ارزش گذاری ندارم ، خوب یا بد ، درست یا غلط را کاری ندارم ، اما من این تندیس های پرشکوه را فقط می بینم ، توان سنجش و انتخاب ندارم ، انگیزه و نیرویی برای ساختن یا برگزیدن معنایی برای زندگی ام ندارم. سیستم ارزش گذاری من سخت دچار اختلال شده است. نمی دانم چه چیز واقعا خوب است و چه چیز واقعا بد. حتی نمی توانم بفهمم که از چه چیزی می توانم لذت ببرم.

غبار سربی خاطره ای مسموم را ماه هاست در ذهن مجروحم تاب آورده ام،ذهنی که در زیباترین ثانیه های زیستن در اعتمادی عمیق،در شبی آرام که می رفت تا مأمن اندیشه ای تازه شود،با خواهشی از جنسی غریب با شدتی سهمگین و تداومی عاری از شرم در هم کوبیده شد.اعتماد سوخت،شب خاکستری شد و دلهره ای سوزناک متولد.و اینک ماه هاست اعتماد سوخته است،شب ها خاکستریست و دلهره ای از جنسی آشنا بر مزرعه ی تشنه ی درون سایه ای جانکاه گستردست.

پس از پیروزی انقلاب در سال 57 یکی از همین مفاهیمی که به «ارزش» تبدیل شد «انقلابی گری» بود. فرآیند تبدیل این مفهوم به «روش عملی» البته چند سالی پیش از انقلاب آغاز شده بود و همین طور که بر مقبولیت این روش افزوده می شد به «ارزش» آن و خطرناک تر از آن به «تقدّس» آن نیز افزوده می شد. از فرد یا گروهی که با روش «انقلابی گری» مخالفت و یا حتی انتقادی را بدان ها وارد می کرد در پیام ها و سخنرانی های رهبران انقلاب به عنوان «سازش گر» یاد می شد. این روند پس از انقلاب چنان شدتی به خود گرفت که حتی دولت موقت مهندس بازرگان نیز از آن حملات مصون نماند. روش «گام به گام» دولت موقت به «ضد ارزش» تبدیل شده بود و هرگز تبدیل به «روش عملی غالب» در آن دوران نشد. من در اینجا بر آن نیستم که نشان دهم این یا آن روش غلط یا درست بوده است،من تلاش دارم ادعای نخست این نوشتار،یعنی وجود مفاهیمی سیاسی که توسط تحول خواهان در یک جامعه (و حتی در سطح جهانی) ارائه می شوند و پس از تبدیل شدن به «ارزش» و در پی آن به «روش عملی غالب» فرای چون و چرا شده و تنها راه رهایی تلقی می شوند را در تاریخ جستجو کرده و آن را به شرایط امروز ایران تعمیم دهم.

اینکه چرا این مفاهیم و «روش های عملی» برآمده از آن ها این قدر بدیهی تلقی می شوند که حتی واضعان و نظریه پردازان آن ها نیازی به اثبات کارآمدی و درستیشان نمی بینند دلایلی دارد که برای فهمشان تحقیقات و تحلیل های علمی نیاز است. در شرایط کنونی ایران بخشی از نیروهای تحول خواه که نسبت به گروه های تحول خواه دیگر مشترکات بیشتری با قدرت حاکم دارند و دارای ابزارهای اطلاع رسانی علنی تری هستند مفاهیمی خاص را در فرهنگ سیاسی ایران رواج داده اند. این گروه با عنوان «اصلاح طلبان» شناخته می شوند. کاندیدای این گروه در خرداد ماه سال های 76 و 80 در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شد. اکثریت مجلش ششم در اختیار این گروه بود و برنده ی اصلی نخستین دوره ی انتخابات شهر و روستا نیز همین اصلاح طلبان بودند. اینان در رواج واژه های مدرن توانایی خاصی دارند بدون اینکه مقصود خود را از این واژه ها به صراحت بیان کنند. واژه ای که در این چند سال در ایران از جانب این بخش از نیروهای تحول خواه به کرات مورد استفاده قرار گرفت «اصلاح طلبی» بود. از این واژه افراد مختلف می توانند برداشت های متفاوتی داشته باشند،اما مفهومی که در این دوران رایج شد دارای مولفه های مشخصی بود:اصرار بر شرکت در انتخابات برای حضور در ساختار قدرت،التزام به قانون اساسی موجود و فعالیت در چارچوب همین قانون اساسی،تاکید بر قانون گرایی همه ارکان قدرت،طرد روش های مبارزاتی خشونت آمیز و نیز روش هایی که گمان می رود بر کلیت نظام موجود ضربه بزنند. این نوع اصلاح طلبی رفته رفته به «ارزش» تبدیل شد و (با فرض اینکه آنان دارای روش عملی معینی بودند) ساختار «روش عملی» این گروه را تشکیل داد.

متاسفانه علیرغم کم و کاستی های این روش که طی چند سال اخیر و به دنبال غالب شدن این روش در مشی مبارزات سیاسی نیروهای تحول خواه عیان شده است،واضعان و نظریه پردازان این روش همچنان بر «بی بدیل» بودن روششان تاکید می ورزند و ظاهرا آن قدر به بدیهی بودن مفاهیم ارائه شده اعتقاد دارند که نیازی به اثبات درستیشان نمی بینند. چرا ایشان نیازی به اثبات کارآمدی روش مبارزاتی شان نمی بینند؟ من به جد معتقدم یکی از مهمترین وظایف روشنفکران و محققان در شرایط کنونی کشف دلایل همین رویکرد است.

اگر پس از انقلاب سال 57 «انقلابی گری» یک «ارزش» بود و هر رویکردی غیر از آن به «ضد ارزش» تبدیل شده بود،اینک هم «اصلاح طلبی» در نزد بخش تحول خواه معرفی شده در سطور پیشین «ارزش» است و متاسفانه داستان «ضدارزش ها» هم در جریان است،هر مفهومی برای مقابله با نظم موجود غیر از «اصلاح طلبی» مطرود است و «ضد ارزش»،آن هم «اصلاح طلبی» مورد نظر اصلاح طلبان پیش گفته. مفاهیم دیگر حتی ارزش شنیده شدن هم ندارند و «بیهوده» هستند و به همین دلیل هرگز اجازه ی تبدیل شدن به «روش عملی غالب» را نمی یابند. امروزه در ابطال روش های «انقلابی» سخن بسیار گفته شده و می شود،این روش به یک «ضدارزش» تمام عیار تبدیل شده،روش های «انقلابی» به مانند آنچه در سرنگون کردن رژیم شاهنشاهی در ایران اتفاق افتاد. اما متاسفانه گستره ی مفهوم «انقلابی گری» بیش از حد واقعی تعیین شده است. امروزه در مطرود شمردن روش «انقلابی» آن قدر مزایا برای نیروهای اصلاح طلب نهفته است که در برخی موارد مفاهیم و «روش های عملی» پیشنهادی جایگزین از جانب نیروهای تحول خواه «غیر خودی» را علیرغم مسالمت آمیز بودنشان «انقلابی» نامیده و طراحان این ایده ها را «شهرآشوبان خیال پرداز» لقب داده اند.

یکی دیگر از مفاهیم ارائه شده برای نیل به مبارزات سیاسی «جمهوری خواهی» است.اکبر گنجی واضع و مدافع تمام عیار این مفهوم برای شرایط کنونی ایران است. وی مفهومی که اصلاح طلبان ارائه کرده اند را «مشروطه خواهی» برداشت کرده و آن را به علاوه ی «روش عملی» برآمده از آن شدیدا نقد کرده است. منظور گنجی از «جمهوری خواهی» کاملا روشن و شفاف است. وی این مفهوم را به طور شفافی توضیح داده و از همه مهم تر اینکه بر خلاف اصلاح طلبان «روش عملی» کاملا مدونی برای ایجاد تغییرات مورد نظرش در ساختار حکومت دارد. وی «نافرمانی مدنی» را به عنوان روش مبارزه ی سیاسی مطرح کرده و آن قدر بدان معتقد است که خود تصمیم گرفته پیش از همه آن را به اجرا بگذارد. وی در راه «اثبات» کارآمدی «روش عملی» مورد نظرش به استقبال مرگ رفته است. او در راه اثبات کردن کارآمدی مفهوم و روش پیشنهادی اش است،کاری که اصلاح طلبان هرگز انجام ندادند و هم اینک هم از انجام آن طفره می روند. گنجی یکی از سرشناس ترین منتقدان اصلاح طلبان است. در نهمین دوره ی انتخابات ریاست جمهوری در حالیکه اصلاح طلبان تمام عزم خود را جزم کرده بودند تا سهمی در افزایش مشارکت مردم در انتخابات داشته باشند و از این طریق شانس پیروزی نامزد مورد نظر خود (مصطفی معین) را افزایش دهند،اکبر گنجی ساز عدم شرکت در انتخابات را کوک می کرد، کاری که مطمئنا اصلاح طلبان را خوش نمی آمد. البته شاید عامل دیگری هم بود که اصلاح طلبان را ناگزیر به شرکت در انتخابات کرد و آن هم تلاش برای افزایش مشارکت مردم در انتخابات بود تا از این طریق آن ها که پس از از دست دادن مجلس و شوراها مطمئن بودند که ریاست جمهوری را هم از دست خواهند داد به حاکمیت چنین حسی را القا کنند که «ما مفید هستیم،پس ما را حذف نکنید»،از آنجائیکه این بحث مربوط بدین نوشتار نیست از آن می گذرم.

هم اینک اکبر گنجی در چند قدمی مرگ است،اگر گنجی بمیرد چه کسانی سود خواهند برد؟آیا تمام منفعت مرگ وی از آن قدرت حاکمه (محافظه کاران) خواهد بود؟در هیچ کدام از اقدامات جدی که برای رهایی گنجی از مرگ صورت گرفته،همانند تظاهرات روز سه شنبه 21 تیر مقابل دانشگاه تهران و تجمعات مقابل بیمارستان میلاد (محل بستری شدن گنجی) مدعیان «حقوق بشر و دموکراسی» از نوع «اصلاح طلبی» آن حضور نداشته اند و اقدامی عملی هم از جانب آنان صورت نگرفته است. این در حالی است که وقتی همین اصلاح طلبان در جریان هفتمین دوره ی انتخابات مجلس توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شدند «فریاد دادخواهی» سر دادند،استعفای دسته جمعی کردند و چندین هفته در مجلس متحصن شدند،به روزه داری سیاسی روی آوردند،دست به هر نوع نامه نگاری زدند و حتی تا آن جا پیش رفتند که نامه ی شدیدالحنی هم به رهبری نوشتند. آنان نگرانی از حذف «جمهوریت» نظام را محور اعتراضات گسترده ی خود قرار داده بودند. اما حال آنان را چه شده که حتی حاضر به برگزاری یک نجمع پنج دقیقه ای هم نیستند؟آیا جان یک انسان ارزش«فریاد دادخواهی»آنان را ندارد؟آیا آنان منتظر مرگ گنجی هستند تا از آن برای فشار بر قدرت حاکم استفاده کنند و از این طریق به منافع خود برسند، چراکه به نظر می رسد آنان اصلا میانه ای با فشار وارد آوردن بر حاکمان ندارند تا زمانی که منافع شخصی یا گروهی شان به خطر بیفتد؟شاید هم آنان با سکوتی که در این ماجرا اختیار کرده اند می خواهند فاصله ی خود را با نیروهای سیاسی دیگر به روشنی برای حاکمان ترسیم کنند،از نوع مرزبندی هایی که با تحریمیان در انتخابات اخیر داشتند، تا مبادا خشم حکومت دامن آنان را بگیرد.

ما برای تحلیل وقایعی که پیرامون مسئله ی اعتصاب غذای گنجی پیش آمده باید بدین پرسش اساسی پاسخ دهیم که:«چه افرد یا گروه هایی از مرگ گنجی سود خواهد برد؟» روی اصلی این یادداشت با اصلاح طلبان است،به علاوه ی منفعت تبلیغاتی که احتمالا با مرگ گنجی ممکن است اصلاح طلبان از آن منتفع شوند(آن گونه که پیش از این نوشتم)، می توان برداشتی دیگر هم از سکوت گروه های اصلاح طلب درباره ی بحران گنجی داشت. برای اینکه «روش عملی» اصلاح طلبان با بحران توجیه روبرو نشود بهتر است اکبر گنجی نباشد. گنجی یکی از اصلی ترین منتقدان تمام عیار روش ها و استراتژی های اصلاح طلبان است. روش «نافرمانی مدنی» او «ضد ارزش» است. چون میانه ای با روش های «اصلاح طلبانه»ای که مورد نظر رجل اصلاح طلب است ندارد.

حجاریان در مصاحبه ای که روز چهارشنبه هفته پیش در روزنامه ی شرق چاپ شد همچنان بر «بی بدیل» بودن «مشروطه خواهی» خود تاکید کرده و مژده ی تشکیل جبهه ی گسترده ی نیروهای اصلاح طلب را داده بود که از هاشمی رفسنجانی تا نهضت آزادی را می تواند در بر بگیرد،تمام کسانی که می خواهند در چارچوب قانون اساسی موجود کار کنند. حال با حجاریان و همفکرانش سخن این است که اگر می خواهید برای دفاع از حقوق بشر گام بردارید،اگر می خواهید حاکمان را محدود و پاسخگو کنید،اگر می خواهید جامعه ی مدنی یا اخلاقی را در ایران بنیان بگذارید و در یک کلام اگر می خواهید ایرانی آزاد و آباد بسازید،گام نخست را همین حالا بردارید،مانع کشته شدن گنجی شوید. قبول،اصلاح طلبی یک فرآیند گام به گام است،یکی از گامها را رهایی یک انسان در نظر بگیرید. اگر نتوانید یک انسان را از زندان های حکومت نجات دهید پس چه امیدی می توان به شما داشت که ذخایر عظیم «قدرت و ثروت» را به ملت باز گردانید؟

شاید اصلاح طلبان بدین جمع بندی رسیده باشند که بهتر است گنجی نباشد،بهتر است «ضد ارزش جمهوری خواهی» از بین برود تا مبادا تبدیل به «روشی عملی» شود که با مفهوم و روش ارزشمند «اصلاح طلبی» به مقابله بپردازد، «اصلاح طلبی» فرای چون و چراست،بدیهی است و نیازمند اثبات نیست،گنجی و دیگران که جز این می اندیشند«انقلابی» هستند و مطرود. آیا سکوت آنان در بحران اعتصاب غذای گنجی تعبیر دیگری جز این دارد؟

حجاریان راست می گفت ، اصلاحات مُرد ، اصلاحات خیلی وقت بود که مُرده بود ، اما روز جمعه 27 خردادماه 1384 خورشیدی ، بوی گند نعش مُرده ی اصلاحات بلند شد. اینک بر ما معلوم گشته است که تعلل در دفن کردن آن نعش مُرده و پایکوبی های خیال پردازانه از نوع «جبهه ی دموکراسی و حقوق بشر خواهی» باعث پراکنده شدن بوی گند آن جسد شده است. ای کاش به جای پایکوبی های ائتلاف گونه بر فراز جسد ، همت را بر دفن آن می گذاشتیم و در صدد تدارک مرتعی مناسب بر می آمدیم تا دگر بار مجالی برای میلاد اصلاحاتی نوین فراهم آید. اما اینک دیگر دیر شده است ، حتی اگر با رای دادن به هاشمی در دور دوم انتخابات بر دفن کردن نعش اصلاحات پایفشاری هم کنیم تحفه ای چنین ، عایدمان نخواهد شد. نه ! نمی خواهم باور کنم ، نمی خواهم باور کنم که جبهه ی دموکراسی خواهی - به مانند بیشتر اندیشه ها و آرمان های انسان های هوشمند که در جایی خارج از این خاک مرگ پرور زیسته اند - در نهایت «برگه ای کاغذ» را مامن ابدی خود یافته و هرگز به کردار مرده گونه ی ایرانیان راه نیافته است. صدای دهشتناک قهقهه ی سرمستان بله قربان گوی شمشیر نشان به گوش می رسد. بوی مرگ به مشام می رسد. بوی مرگ!

آن سان که گمان می کنند تمام دنیا به آرمان هاشان رسیده اند و فقط بلاد ما راست از قافله دور مانده، جز رخوتی چنین سوزناک و بی بنیاد چه می جویی؟سخن از آغازی نو نیست که جنبش را تداوم باید.دوستی می گفت:غالب ایرانیان به منش ایران زمین خو گرفته اند، یا سیل اند و یا خشکسالی.

ای جهان سومیان، این نکته از مانند خود بر گیرید:ما را نه سیلی خروشان باید و نه خشکسالی پریشان،که جز جویی روان و مداوم که راه خود آرام از میان خار و سنگ و گنداب جوید و همجنان آهسته پیش رود نشاید.

فیلسوف: منظورت اینه که اون وقت زندگی و کارامون جبری بود و آزادی انتخاب نداشتیم؟

بیجه: آره !

فیلسوف: تو چی میگی میلاد؟

میلاد: آره ! راست میگه.

فیلسوف: اول اینکه درست معلوم نیست همین حالاش هم ما اراده داشته باشیم. دوم اینکه شما قبول دارین خدا همه کار می تونه بکنه؟

بیجه: بقیه که میگن خدا می تونه همه کار بکنه. منم فکر می کنم آره ! اون میتونه هر کاری بکنه.

میلاد: آره ، خدا هر کاری دلش بخواد میتونه بکنه.

فیلسوف: پس خدا میتونست ما آدما رو طوری درست کنه که فقط کارای خوب انجام می دادیم و اصلا نمی تونستیم کارای بد کنیم و کسی رو اذیت کنیم ، به علاوه چون همه کار هم میتونه بکنه فکر ما رو جوری درست می کرد که ما اصلا احساس جبر نکنیم و یقین داشته باشیم که آزادی انتخاب داریم.(ایده ی اصلی این نوع قضاوت را از «نیگل واربرتون» به امانت گرفته ام که در کتاب «مقدمات فلسفه» درباره ی آن بحث کرده است)

میلاد: یعنی این جوری میشد؟

فیلسوف: بله ، این خواسته از نظر عقلی مشکلی نداره. ولی خدا این کارها رو نکرده. خدا خواسته که رو زمین بدی و زشتی هم باشه ، شاید خدا از این چیزا لذت ببره. اگه نظر منو بخواین میگم خدا هم واسه جنایات و زشتی های روی زمین مسئوله و باید جواب بده. حتی ممکنه کسانی بگن که اگه بدی و زشتی نبود اون وقت قشنگی ها و خوبی ها هم به چشم نمیو مدن و ما اونا رو درک نمی کردیم ، ولی این حرف درست نیست ، این فقط یک توجیهه ، خدا چون می تونست هر کاری کنه پس می تونست کاری کنه که ما این احساس رو هم نداشته باشیم. یعنی فقط خوبی و زیبایی وجود داشت و ما کاملا اونا رو درک می کردیم.

بیجه: خب حالا با این حرفا که زدی چطوری میشه خدا رو مجازات کرد؟!

فیلسوف: (در حالی که نیشخندی می زند) ما تو گلایه کردن از حاکمانی که خودشون رو نماینده ی خدا رو زمین می دونن مشکل داریم ، چه برسه بخوایم خود خدا رو مجازات کنیم !

بیجه: راستی اصلا چرا خدا گذاشت من آدم بکشم که حالا اعدامم کنه؟

فیلسوف: ولی از کجا مطمئنی که خدا تو رو اعدام کرد؟

بیجه: خب ، قصاص رو پیامبر گفته ، اون هم که از طرف خدا اومده ، پس خدا گفته که چون من آدم کشتم پس باید کشته بشم.

میلاد: من که با اعدام موافقم ، این جوری آدما درس عبرت می گیرن و کسی رو نمی کشن.

فیلسوف: کدوم درس؟ کدوم عبرت؟ پس چرا با اینکه قرن ها از اجرای حکم اعدام می گذره هنوز جنایات انجام میشه؟ مگه بیجه نمی دونست که اگه آدم بکشه و اونو بگیرن حتما اعدام میشه؟ پس چرا باز هم آدم کشت؟

میلاد: نمیشه که ! اگه اعدام نباشه اون وقت جرم ها از اینی که هست بیشتر میشه.

خوب دانم که بسی کژ اندیشی در این حکایت می باید باشد ، چه حقیر انسانم و مرا ذهنی است ملال آمیز و سردرگم و از آن رو که چون خلق طناب عقیده به ذهن نیاویختمی ، مرا بدین سان اندیشیدن پایان راه نیست ، هر آینه سرور به هراس آمیخته ی فکری تازه خویشتن را مشعوف و مضطرب همی سازد و در من این اندیشه افتد که چون راه به پایان رسانمی؟

...

بیجه: خب آره ! می دونی راستش من عقده ای شده بودم ، شیطون تو وجودم رخنه کرده بود. خیلی دوست داشتم که شیطون وجود نداشت. راستش من هم دوست داشتم آدم خوبی باشم ، اون وقت که می خواستن منو اعدام کنن هیچ کس دلش برام نمی سوخت. همه داشتن یه طوری بهم فحش می دادن ، وقتی داشتن بهم شلاق می زدن می شنیدم که مردم می گفتن شلاق رو محکم تر بزنن ، من می سوختم ، داغون شده بودم ، حتی یه نفر وقتی می خواستن اعدامم کنن با چاقو منو زخمی کرد ، ولی چه زخمی ! اون قدر شلاق بدنمو ریش ریش کرده بود که اصلا ضربه ی چاقو رو احساس نکردم. تو فکر می کنی من دوست نداشتم بقیه ی بچه محلا و مردم بهم احترام بذارن و منو آدم حساب کنن؟حالا که فکر می کنم می گم ای کاش می شد آدم خوبی باشم.

میلاد: ولی این که تقصیر خدا نیست ، خدا به ما اراده داده. ما می تونیم خوب باشیم ، ما هم می تونیم کارای خوب بکنیم هم کارای بد. خدا به ما اراده داده ما می تونیم انتخاب کنیم ، این که تقصیر خدا نیست که ما آدمای بدی میشیم.

بیجه: خب آره ! گمونم درست میگه این بچه.

فیلسوف: تو جواب بده میلاد ، تو دنیایی رو بیشتر دوست داری که قشنگ باشه ، کسی آدمای دیگه رو نکشه و اذیت نکنه ، فقر نباشه ، همه مهربون باشن و خوب زندگی کنن یا دنیایی که حالا داریم و توی اون خیلی چیزای زشت هست ، جنایات و تجاوزات و فقر بیداد می کنه ، آدما کمتر مهربونن و زندگی خیلی ها هم خوب نیست؟

میلاد: معلومه که من دنیایی رو دوست دارم که کسی بچه ها و مردم رو نکشه ، مردم پول داشته باشن ، سینما و پارک و چیزای خوب برای همه باشه و همه مهربون باشن.

فیلسوف: خدا می تونست چنین دنیایی رو درست کنه. چرا این کارو نکرد؟

میلاد: حتما حکمتی داره ! مادرم می گفت همه ی کارای خدا یه حکمتی پشتش هست که ما نمی فهمیم.

فیلسوف: نه ! خودت فکر کن ، خیلی با اینکه بقیه چی می گن کار نداشته باش ، ما توانایی این رو داریم که بفهمیم.

میلاد: نمی دونم ، ولی می دونم که ما اراده داریم و خودمون می تونیم خوب باشیم.

فیلسوف: بیجه هم دوست داشت خوب باشه. ولی چرا نتونست؟ بیجه ، چرا نتونستی خوب باشی؟ چرا؟

بیجه: نمی دونم ! باور کن دوست داشتم خوب باشم. کاشکی جنایت نمی کردم ، شیطون منو تسخیر کرده بود ، بعد از قتل اول ، دوم و سوم همین طور قتل ها ادامه پیدا کرد. اگر دستگیر نمی شدم بچه های بیشتری رو می کشتم ، شاید صد یا دویست تا ! ولی اصلا نمی فهمیدم چرا.

فیلسوف: دوست داشتی طوری آفریده می شدی که نمی تونستی کسی رو اذیت کنی یا بکشی و فقط می تونستی کارای خوب کنی؟

بیجه: ای ول ! زدی تو خال ، همین رو می خواستم. کاشکی همه ی آدما و همه ی جهان همین طور که گفتی درست می شدن. کاشکی آدما فقط می تونستن کارای خوب کنن و کارای خفن و خلاف رو نمی تونستن انجام بدن. کاشکی زمین و زمان این جوری بود ، یعنی همه چی میزون بود ، زلزله و سیل هم نبود ، جنگ و دعوا و بی پولی هم بده.

میلاد: آره ، این طوری توپ می شد !

بیجه: ولی این طوری یه جورایی بد نمی شد؟ واسه اینکه ما می شدیم مث حیوونا ، اراده نداشتیم ، زورکی بعضی کارا رو نمی کردیم.

پیش از پرداختن به ادامه ی مطلب یادآوری می کنم جملاتی که بیجه درباره ی انگیزه های قتل و زندگی اش در این گفتگو آورده را عینا از مصاحبه های وی با مطبوعات نقل کرده ام.

بیجه: فقط اینو یادم میاد که هیچ وقت پول حسابی نداشتیم ، بابام برخورد بدی با من داشت. یه بارم وقتی بچه بودم مردی وحشی بهم تجاوز کرد. راستش دو بار هم عاشق شدم ، ولی به هیچ کدوم از عشقام نرسیدم. انگار همه چی دست به دست هم داده بود تا من زندگی سگی داشته باشم. اصلا نمی دونم چرا به دنیا اومدم. راستشو بخوای از اینکه کشته شدم خیلی هم ناراحت نیستم ، با مرگ از بلا تکلیفی دردآوری خلاص شدم.

میلاد: ما هم پول نداشتیم. من نمی دونم چرا با اینکه پول نداشتیم به دنیا اومدم.

فیلسوف: میلاد ، تو با یک تجاوز بدمن فکر به دنیا اومدی و با یک تجاوز بدون فکر هم کشته شدی. زندگی و مرگ تو هر دو حاصل دو تجاوز احمقانست ، هر دو حاصل دو جنایته. فاصله ی بین تولد و مرگ تو هم یادآور تجاوزه ، تجاوز در ابعادی وسیع تر ، تجاوز حاکمان بر حقوق اساسی تو. جنایت پدر و مادرت باعث تولدت شد ، جنایات حاکمان زندگیت رو سگی کرد و مرگت هم با جنایت بیجه رقم خورد.

میلاد: اینایی که گفتی یعنی چی؟

فیلسوف: منظورم اینه که وقتی پدر و مادرت می دیدن که نمی تونن تو رو خوب بزرگ کنن چرا به دنیا آوردنت ، حاکمان هم پس از به دنیا اومدنت به همراه پدر و مادرت باید شرایط زندگی خوب رو برات فراهم می کردن که نکردن ، بیجه هم یه احمق بود که تو رو کشت.

بیجه: پس چرا این وسط فقط من مجازات شدم؟

فیلسوف: این ناشی از ضعف قانون گذاری و سوء استفاده ی بعضی آدما از این ضعفه. می دونی معمولا قانون سازا خودشون بزرگترین قانون شکنا هم هستن ، ناآگاهی مردم هم بسیار موثره ، مردم از اتفاقاتی که دوروبرشون میفته و حقوق اونا رو پایمال می کنه خبر کافی ندارن. مردم درباره ی ان که هر روز عده ای به حقوق اساسی اونا تجاوز می کنن چیزی نمی دونن یا شاید هم می دونن اما شرایط برای گفتن اونا فراهم نیست. اما مردمی که اعدام تو رو تماشا می کردن یقینا چشم و گوششون بسته بود ، چون یک قانون شکن بزرگ رو به خاطر اجرای حکم تشویق می کردن.

میلاد: آهان ! یعنی تو میگی پدر و مادرم و حاکمان هم باید اعدام بشن؟

میلاد: استغفرالله ! خدا که مهربونه. تو نباید کفر بگی.

فیلسوف: شما فکر می کنین که دنیا نمی تونست قشنگ تر از چیزی که حالا هست باشه؟

بخش نخست ؛

جاودانگی

       تداوم انزجار است

                تداوم پوچیست

جاودانگی

      ابهامی سراسر زشت و تکراریست

      همچو فریاد

              واژه اش زیباست

       اما

              امتداد ناله ای کوتاه و بی معناست.